Węgiel kamienny
Węgiel kamienny bardzo łatwo odróżnić od węgla brunatnego. Ten pierwszy ma czarną barwę i matowy połysk. Chemik doda, że cechuje się także większym stężeniem pierwiastka węgla (od 75 do aż 97 procent!). Ten niezwykle cenny dla przemysłu surowiec powstał w erze paleozoicznej ze szczątków roślin pozbawionych tlenu. Wydobyty na powierzchnię ziemi ma wartość opałową od 16,7 do 29,3 MJ/kg, choć zależy to od proporcji między „właściwym węglem” a różnymi „przymieszkami”: popiołem, siarką, wilgotnością. Sam bowiem pierwiastek węgla, spalany we właściwym piecu CO, ma wartość 33,2 MJ/kg.
Jest to surowiec nieodnawialny, a dla Polski – strategiczny. W roku 2008 zaspokoił 60 procent zapotrzebowania energetycznego naszego kraju. Po raz pierwszy wydobyto węgiel kamienny w kopani w Szczakowej (dzisiaj jest to dzielnica Jaworzna) w 1767 roku. W 1979 roku zanotowano najwyższe wydobycie tego surowca w Polsce – niemal 180 mln ton. Od tego czasu wydobycie zmniejsza się, w 2007 roku wydobyto zaledwie 88 mln ton „czarnego złota”. Dlaczego? Decyzje o ograniczeniu wydobycia miały charakter ekologiczny (współczesna tendencja do jak najmniejszej ilości wysyłanego do atmosfery dwutlenku węgla), ale także finansowy (nierentowne kopalnie), technologiczny (pojawienie się na rynku technologii energooszczędnych i surowcooszczędnych) oraz oczywiście postępujące wyczerpywanie się złóż. Jest ich najwięcej oczywiście na terenie Górnego Śląska.
Na świecie największe pokłady tego surowca znajdują się w Chinach i USA. W roku 2007 wydobyto 5,52 mln ton węgla – największe wyniki zanotowali Chińczycy (2479,2 mln ton), Amerykanie (967,9 mln ton), mieszkańcy Indii (451,6 mln ton) oraz Australijczycy (323,0 mln ton).
Wydobywanie węgla jest zajęciem bardzo niebezpiecznym – dla człowieka i środowiska. Górnik jest zagrożony śmiercią przez zawalenie się szybu czy hałdy oraz wybuch metanu, naraża się również na pylicę, która w dłuższej perspektywie skraca życie. Niszczenie środowiska (kwaśne deszcze i ocieplenie klimatu) to najczęstszy zarzut wysuwany przeciwko temu surowcowi, dlatego też problem próbuje się rozwiązań przez konstrukcję specjalnych kotłów CO oraz produkcję węgla przyjaznego dla środowiska.