Węgiel brunatny
Węgiel brunatny powstał w erze kenozoicznej. Tworzą go obumarłe szczątki roślin, które, pozbawione dostępu powietrza, powoli zmieniały się w skałę. Złoża zalegają głęboko pod ziemią i na nieszczęście dla wielu kopalni, podobnie jak węgiel kamienny, są nieodnawialne. Raz wydobyte i użyte jako opał, zostawiają po sobie wielką dziurę pod powierzchnią ziemi, którą trzeba zalać albo napełnić piaskiem. Wydobyty na powierzchnię surowiec zawiera od 62 do 75 procent węgla, jego kaloryczność waha się od 7,5 do 21Mj/kg.
Istnieją różne klasyfikacje węgla. Dokonując podziału pod kątem wielkości ziaren, wyróżniamy: 1. kęsy (600 – 80 mm), 2. miał (20 – 0 mm), 3. orzech (80 – 20 mm), 4. gruby (600 – 40 mm), 5. drobny (40 – 0 mm), 6. średni (300 – 0 mm), 7. niesort (600 – 0 mm). Rozróżniamy także węgiel twardy (4165-5700 kcal/kg) oraz miękki (4165 kcal/kg). Pierwszy wydobywany jest w kopalniach podziemnych, drugi – odkrywkowych.
Wielkość światowych złóż szacuje się na 524 mld ton (dane za rok 1994). Liderami w wydobyciu tego typu węgla są Niemcy (185 mln ton/rok), następna w kolejności jest Rosja (80mln ton/rok), później USA (75 mln ton), Australia (67 mln ton), Grecja (63 mln ton). W naszym kraju dostarczają tego paliw kopalnie w zagłębiu konińskim, turoszowskim oraz bełchatowskim, niedawno odkryto potężne złoża w okolicach Legnicy oraz Ścinawy. Elektrownia Bełchatów jest największą na świecie elektrownią cieplną która produkuje energię z węgla kamiennego. Rocznie produkuje się jej 27-28 TWh, co stanowi ponad 20 procent produkcji krajowej i 55 procent całości mocy generowanej w Polsce ze spalania węgla brunatnego. Jego charakterystyczną cechą jest jego łączenie się w grudy pod wpływem wilgoci, zimą całość zamarza. Wymusiło to na producentach ograniczenie sprzedaży tylko do rynku lokalnego – elektrownie są stawiane w sąsiedztwie kopalń i dostarczane do nich przy pomocy przenośników taśmowych.
Stosuje się go do: 1. produkowania energii w elektrowniach cieplnych, jest to tak zwany węgiel energetyczny (1500 kcal/kg wartości opałowej, zawartość popiołu poniżej 40 procent), 2. produkcji brykietów (węgiel brykietowy, 2000 kcal/kg, zawartość popiołu poniżej 15 procent), 3. produkcji paliw płynnych (węgiel wytlewny), 4. otrzymywania wosku ekstrakcyjnego i bituminów ( węgiel ekstrakcyjny).